Osteotomi Nedir?

Osteotomi, kemiğin kontrollü şekilde kesilerek yeniden hizalanması işlemidir. Diz çevresi osteotomilerinde, genellikle tibia (kaval kemiği) üzerinde yapılan kesilerle bacak ekseni düzeltilir. Böylece diz ekleminde yük dağılımı dengelenir ve hasarlı kıkırdak bölgesine binen basınç azaltılır.

Yüksek tibial osteotomi, özellikle “O bacak” (varus deformitesi) olan hastalarda tercih edilir. Bu hastalarda yük dizin iç kısmına daha fazla biner ve zamanla kıkırdak hasarı gelişir.

Hangi Hastalar İçin Uygundur?

Yüksek tibial osteotomi genellikle aşağıdaki hasta gruplarında tercih edilir:

• Dizin iç tarafında erken veya orta evre kireçlenme olan hastalar
• Bacak ekseninde bozukluk (varus dizilimi) bulunanlar
• Genç ve aktif bireyler
• Diz protezi için henüz uygun olmayan hastalar
• Tek taraflı (özellikle medial) eklem hasarı olanlar

İleri derecede yaygın kireçlenmesi olan hastalarda ise genellikle protez cerrahisi daha uygun bir seçenek olabilir.

Klinik Belirtiler

Bu hasta grubunda en sık görülen şikâyetler şunlardır:

• Dizin iç kısmında ağrı
• Yürürken artan rahatsızlık
• Uzun süre ayakta kalamama
• Merdiven çıkarken zorlanma
• Dizde şekil bozukluğu (O bacak görünümü)

Zamanla bu şikâyetler günlük yaşam aktivitelerini belirgin şekilde kısıtlayabilir.

Tanı Süreci

Tanı, klinik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleri ile konulur.

• Röntgen: Bacak ekseni ve eklem aralığı değerlendirilir
• Uzun bacak grafisi: Mekanik aks analizi için önemlidir
• MR: Kıkırdak, menisküs ve diğer yumuşak dokuların değerlendirilmesini sağlar

Doğru hasta seçimi, cerrahi başarının en önemli belirleyicisidir.

Cerrahi Yöntem (Yüksek Tibial Osteotomi)

Yüksek tibial osteotomide, tibia kemiği kontrollü olarak kesilir ve uygun açı verilerek yeniden hizalanır. Bu işlem sırasında:

• Kemiğe açı verilir (genellikle açma kama yöntemi)
• Oluşan boşluk kemik grefti veya biyomateryaller ile doldurulur
• Plak ve vidalar ile sabitlenir

Amaç, yükün dizin sağlıklı kısmına aktarılmasıdır.

İyileşme Süreci

HTO sonrası iyileşme süreci dikkatli planlanmalıdır:

• İlk haftalarda kontrollü yük verme
• Fizik tedavi ile hareket açıklığının korunması
• Kas güçlendirme egzersizleri

Hastalar genellikle:

• 6–8 hafta içinde daha rahat yürüyebilir
• 3–6 ay içinde günlük aktivitelere dönebilir
• Uygun hastalarda spor aktivitelerine dönüş mümkündür

Avantajları

Yüksek tibial osteotominin önemli avantajları şunlardır:

• Diz protezini geciktirir
• Hastanın kendi eklemini korur
• Aktif yaşam tarzının devamını sağlar
• Ağrıyı azaltır ve fonksiyonu artırır

Sonuç ve Öneriler

Diz çevresi osteotomileri, özellikle uygun hasta grubunda uygulandığında oldukça başarılı sonuçlar veren cerrahi yöntemlerdir. Doğru endikasyon ve uygun cerrahi teknik ile hastaların yaşam kalitesi belirgin şekilde artırılabilir.

Diz ağrısı, şekil bozukluğu ve erken dönem kireçlenme şikâyetleri olan hastaların, erken dönemde ortopedik değerlendirmeden geçmeleri tedavi seçeneklerinin genişliği açısından büyük önem taşır.